در دنياي امروز مهندسي، دانش تنها در محفوظات درسي و يا تجارب كاري محدود نمي‌شود. امروزه مهندسين برتر كساني هستند كه علاوه بر دانش، خلاقيت، قدرت تجزيه و تحليل و قدرت حل مشكلات را دارا باشند. بر اين اساس در اين قسمت به معرفي چند كتاب و نرم‌افزار جديد با قابليت مناسب براي دانشجويان رشته‌هاي مختلف مهندسي شيمي را معرفي مي‌كنيم.

نرم افزار فقط Hysys نيست

امروز براي هر شاخه جديد فني، مرتبط با رشته‌هاي مهندسي نرم‌افزارهاي گوناگوني را مي‌توان يافت كه به يقين فراگيري يك يا چند از اين نرم‌افزارها علاوه بر افزايش دانش مي‌تواند زمينه‌هاي جديد شغلي را نيز براي دانش‌آموخته‌گان رشته‌هاي فني فراهم كند. نرم‌افزارهايي همچون PDMS نرم‌افزار مدل‌سازي و طراحي براي متخصصين Piping، B-JAC,HTFS براي طراحي مبدل‌هاي حرارتي، TANK,PVELITE براي طراحي مخازن، تحليل تنش لوله با CAESARE II، PHA-Pro براي آناليز كيفي ريسك در صنايع فرآيندي و CMG نرم‌افزار شبيه‌سازي مخازن نفت و گاز تنها گوشه‌اي از اين نرم‌افزار‌ها مي‌باشد.

PHA-Pro

اين نرم‌افزار براي علاقه‌مندان به مباحث HSE و ايمني مي‌توان بسيار مناسب باشد. مهمترين جنبه صنايع فرآيندي، اثراث اين صنايع بر روي محيط زيست است كه در اغلب مواقع به علت عدم توجه به خطرات صنايع فرآيندي شاهد حوادثي همچون مجتمع شيميايي بوپال در هندوستان، مجتمع شيميايي سوسو در ايتاليا، مجتمع شيميايي فلكسيبرو در انگلستان و موارد مشابه را مي‌توان ذكر كرد.

كتاب آموزسي اين نرم‌افزار با عنوان كامل «شناسايي مخاطرات (HAZOP) و آناليز كيفي ريسك در صنايع فرآيندي توسط نرم‌افزار PHA-Pro» منتشر شده است. در اين كتاب علاقه‌مندان با مفاهيمي همچون مديريت ريسك، آناليز كيفي ريسك، شناسائي مخاطرات با استفاده از روش HAZOP و كار با نرم‌افزار PHA-Pro آشنا مي‌شوند. البته نبايد اين نكته را از نظر دور داشت كه از بين بردن موارد ريسك در صنايع علاوه بر آشنايي با مواد و فرآيندها نيازمند تجربه و آشنايي با حوادث گذشته در صنايع فرآيندي را نيز‌مي‌باشد، براي رسيدن به اين مقصود در ادامه كتاب « مهندسي ايمني فرآيند» را براي علاقه‌مندان معرفي مي‌كنيم.

CMG

نرم‌افزار CMG يكي از موفقترين نرم‌افزارهاي موجود در زمينه شبيه‌سازي مخازن نفت و گاز مي‌باشد. اما به جرات مي‌توان گفت كه اين نرم‌افزار تنها مي‌توان براي دانشجويان مقاطع كارشناسي ارشد و دكتري مفيد به فايده باشد، چرا كه حركت سيالات دوفازي در حد دانش دانشجويان مقطع كارشناسي نيست.

برنامه‌نويس، نرم‌افزار خود باشيد

با كمك نرم‌افزار پايه‌اي Excel نيز مي‌توانيد برنامه‌هاي محدود اما مفيدي را جهت رفع نيازهاي معمول خود طراحي كنيد. امروزه نرم‌افزار توانمند Excel از زير مجموعه Microsoft Office در حدي فراگير شده، كه ديگر تمامي نرم‌افزارهاي رايگان مهندسي شيمي در اينترنت، نرم‌افزارهاي طراحي شده توسط Excel مي‌باشد. كتاب «مقدمه‌اي بر كاربرد Excel در فرآيندهاي مهندسي شيمي» مي‌تواند زمينه آشنايي علاقه‌مندان برنامه نويسي كاربردي را فراهم كند. فصول آموزشي اين كتاب شامل خلاصه‌اي از ماكرونويسي، توابع Excel و تابع نويسي، Solver, Goal Seek و توابع كاربردي و Curve Fitting مي‌باشد.

مهندسي ايمني فرآيند (با رويكرد طراحي ذاتاً ايمن)

اين كتاب را مي‌توان مقدمه خوبي براي آشنايي با مسائل و موارد ايمني دانست، چون در اين كتاب علاوه بر آشنايي مقدماتي با تعاريف مرتبط با ايمني اصول طراحي فرآيندهاي ذاتاً ايمن و همچنين تغييرات صورت گرفته در ديگر فرآيندها را براي افزايش ايمني فرآيند را مي‌توانيد فرابگيريد. فصول آموزشي اين كتاب شامل چه‌كارخانه‌هايي ذاتاً ايمن‌تر و سازگار تر با كاربر مي‌باشد؟، طراحي ذاتاً ايمن- مفهوم حيطه عمل و مزايا، بهينه‌سازي و جايگزيني مي‌باشد.